Cách chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ thấp còi suy dinh dưỡng 

Tại Việt Nam, tình trạng trẻ thấp còi suy dinh dưỡng đang khá phổ biến, khiến nhiều cha mẹ lo lắng. Bé suy dinh dưỡng kéo dài có thể ảnh hưởng đến tầm vóc và sự phát triển trí não của trẻ. Cha mẹ cần có cách chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ phù hợp. Bài viết dưới đây sẽ tổng hợp kiến thức chăm sóc trẻ để cha mẹ tham khảo nhé!

Cách chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ thấp còi suy dinh dưỡng
Cách chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ thấp còi suy dinh dưỡng

1. Dấu hiệu trẻ thấp còi suy dinh dưỡng

Để kiểm soát cân nặng và chiều cao của con, mẹ nên cân đo bé hàng tháng với những bé dưới 2 tuổi, còn với những bé trên 2 tuổi, mẹ nên cân đo 3 tháng/ 1 lần. Sau đó đối chiếu với biểu đồ tăng trưởng của trẻ để biết được tình trạng con phát triển có tốt không.

Nếu cân nặng của con không tăng trong 3 tháng liên tục hoặc thậm chí giảm sút, là biểu hiện của suy dinh dưỡng ở trẻ.

Trẻ suy dinh dưỡng thường có cơ thể thấp nhỏ hơn so với những bé cùng độ tuổi. Bé ăn ít, ăn không ngon miệng, da nhợt nhạt, chân tay nhão, bé thường ngủ nhiều và cơ thể kém linh hoạt, mệt mỏi.

Ngoài ra, mẹ có thể tham khảo bảng chiều cao cân nặng của trẻ em để biết tình trạng cơ thể con.

2. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng trẻ thấp còi suy dinh dưỡng

  • Do chế độ ăn uống 

Trường hợp mẹ cai sữa cho con dưới 12 tháng tuổi, sau khi cai sữa mẹ không biết cách chăm sóc con khoa học; mẹ cho bé ăn bổ sung quá sớm hoặc quá muộn; thức ăn bé ăn không đảm bảo cung cấp đủ dinh dưỡng; mẹ cho con ăn dặm không đúng cách…đều ảnh hưởng đến sự phát triển cân nặng và chiều cao của bé. Ngoài ra, bé biếng ăn cũng có thể dẫn đến trẻ chậm tăng cân và chiều cao.

Cách chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ thấp còi suy dinh dưỡng
Cách chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ thấp còi suy dinh dưỡng
  • Do bé bị nhiễm khuẩn

Bé mắc các bệnh thường gặp ở trẻ em về đường hô hấp, tiêu hóa hoặc nhiễm giun, sán, biến chứng sau các bệnh như sởi, lỵ, bé bi tiêu chảy kéo dài…dẫn tới bé bị nhiễm khuẩn. Những bệnh này ảnh hưởng xấu đến hệ tiêu hóa của bé, khiến bé biếng ăn, cơ thể không hấp thụ được các chất dinh dưỡng dẫn đến nhẹ cân, không phát triển chiều cao.

  • Ngoài ra, một số yếu tố có thể dẫn đến bé bị suy dinh dưỡng như: bé sinh non nhẹ cân; gia đình đông con, bé sinh đôi; mẹ không có sữa hoặc bị mất sữa; điều kiện sống thiếu thốn, suy dinh dưỡng bào thai hoặc các dị tật bẩm sinh..

3. Hậu quả khi trẻ bị suy dinh dưỡng kéo dài

Cha mẹ cần thật sự lưu tâm vì tình trạng trẻ thấp còi suy dinh dưỡng kéo dài có thể ảnh hưởng xấu đến sức khỏe và thể chất của con:

  • Suy dinh dưỡng là một trong những yếu tố nguy cơ làm tăng tỉ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh
  • Suy giảm sức khỏe khi bé còn nhỏ và khi bé trưởng thành, bé dễ mắc bệnh và giảm khả năng đề kháng hơn so với những trẻ khác
  • Trẻ bị chậm phát triển trí tuệ, vận động lờ đờ, giao tiếp xã hội kém, ảnh hưởng đến quá trình học tập và tương lai của bé sau này
  • Tăng nguy cơ mắc các bệnh không lây nhiễm như đái tháo đường, ung thư…sau này.

Chính vì vậy, khi nhận thấy những dấu hiệu con bị suy dinh dưỡng, cha mẹ cần điều chỉnh cách chăm sóc và chế độ dinh dưỡng cho con khoa học, hợp lý.

4. Cách chăm sóc trẻ thấp còi suy dinh dưỡng

Bởi những bé suy dinh dưỡng thấp còi có nguy cơ mắc các bệnh nhiễm khuẩn cao hơn, sức đề kháng kém hơn so với những trẻ bình thường nên cha mẹ chăm sóc con cần lưu ý những vấn đề sau:

4.1. Vệ sinh ăn uống 

Mẹ cần cho con ăn chín, uống sôi, thức ăn nấu xong nên cho bé ăn ngay, nếu đồ ăn để lâu sau 3 tiếng cần đun sôi lại mới cho con ăn. Ngoài ra, mẹ cần lựa chọn nguyên liệu sạch và an toàn để nấu cho con, tuyệt đối tránh thực phẩm nhiễm bẩn. Khi mẹ chế biến cần đảm bảo dụng cụ nấu ăn sạch sẽ, đảm bảo vệ sinh.

4.2. Vệ sinh cá nhân bé

Cách chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ thấp còi suy dinh dưỡng
Cách chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ thấp còi suy dinh dưỡng
  • Mẹ cần tắm rửa cho con sạch sẽ hàng ngày với nước sạch, với thời tiết mùa đông lạnh giá, mẹ cần giữ ấm cho con, tránh để con bị nhiễm lạnh hoặc viêm đường hô hấp.
  • Quần áo của con, mẹ chú ý giữ sạch sẽ, giặt sạch và phơi khô dưới ánh nắng mặt trời. 
  • Mẹ giúp con có thói quen giữ gìn vệ sinh răng miệng sạch sẽ, không ăn nhiều đồ ngọt để tránh các bệnh về răng miệng.
  • Mẹ tạo cho con thói quen rửa tay sạch sẽ trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh, thường xuyên cắt móng tay cho con.
  • Không để con chơi dưới nền đất bẩn, không cho bé mút tay hoặc quệt tay bẩn lên mặt. Ngoài ra, mẹ giữ bé không đưa đồ vật, đồ chơi bẩn lên miệng, mũi

4.3. Giữ gìn vệ sinh môi trường sống của con

  • Cha mẹ vệ sinh nhà cửa thường xuyên, giữ không gian sống của con sạch sẽ, thoáng mát. 
  • Đảm bảo cho con ăn, ngủ, vui chơi nơi thoáng mát, sáng sủa
  • Vệ sinh đồ chơi của con thường xuyên, giữ đồ chơi luôn sạch sẽ và khô ráo
  • Để rác thải tránh xa bé, xa nơi ở tránh ruồi muỗi đậu

4.4. Mẹ thường xuyên khích lệ trẻ

  • Thường xuyên động viên, khuyến khích trẻ, tạo không khí vui vẻ trong bữa ăn gia đình để bé thoải mái, ăn ngon miệng hơn.
  • Mẹ không được quát mắng, ép con ăn, dọa nạt sẽ tạo áp lực tâm lý, khiến bé sợ hãi và sợ ăn, dẫn đến biếng ăn và suy dinh dưỡng nặng hơn.
  • Tạo điều kiện để bé phát triển toàn diện về cả thể chất và tinh thần

4.5. Chăm sóc con khi con bị bệnh

  • Khi bé ốm, đặc biệt khi con bị tiêu chảy hoặc viêm đường hô hấp, cha mẹ cần có cách xử lý ban đầu tại nhà. 
  • Ngoài việc điều trị cho con bằng thuốc, mẹ cần có cách chăm sóc con khoa học để con mau khỏi bệnh và hồi phục.
  • Trường hợp bé bị nhiễm khuẩn, mẹ không được tùy tiện dùng thuốc kháng sinh mà cần tham khảo ý kiến Bác sĩ để điều trị cho con

5. Chế độ dinh dưỡng cho bé thấp còi suy dinh dưỡng

Theo ý kiến các Chuyên gia dinh dưỡng, tùy theo độ tuổi của trẻ, cha mẹ cần áp dụng chế độ dinh dưỡng phù hợp:

5.1. Trẻ từ 6 tháng đến 2 tuổi 

  • Trẻ 6 tháng tuổi: kết hợp bú sữa mẹ và ăn dặm 1 bữa loãng
  • Trẻ từ 7-9 tháng: kết hợp bú sữa mẹ và ăn 2-3 bữa bột đặc
  • Trẻ từ 10-12 tháng tuổi: kết hợp bú sữa mẹ và ăn 3-4 bữa bột đặc
  • Trẻ từ 1-2 tuổi: ngoài bú mẹ, bé cần ăn thêm 4 bữa/ngày, nếu trẻ không bú mẹ cần thêm khoảng 400-500ml sữa.

Lưu ý: 

  • Trong thực đơn tăng cân cho bé, ngoài ngũ cốc, mẹ cần bổ sung thêm những thực phẩm giúp cung cấp năng lượng và dưỡng chất cho con như thịt, trứng, cá, rau, củ, quả, các loại dầu, mỡ động vật…
  • Với những bé 6 tháng tuổi mới bắt đầu ăn dặm, mẹ nên bắt đầu từ chế độ ăn bột loãng với trứng, sau đó tăng dần lượng dinh dưỡng bằng những thực phẩm khác.
  • Mẹ cũng chú ý luôn thay đổi cách chế biến món ăn để hợp khẩu vị giúp con ăn ngon miệng hơn.
  • Cha mẹ tham khảo một số thực phẩm dinh dưỡng như: kẹo ngậm Lifestream Kiwi Bio-Boost Kids: bổ sung vitamin C, chất xơ và chất chống oxy hóa tự nhiên, tăng cường hệ miễn dịch cơ thể bé đồng thời kích thích trẻ hay ăn chóng lớn; bột sữa non tự nhiên Bovine Colostrum: giúp tăng cường miễn dịch, tăng hấp thu, nâng cao thể trạng cho trẻ và giúp trẻ phát triển chiều cao; viên uống dầu cá Fish Oil Junior: tăng cường hệ miễn dịch và tốt cho mắt bé…viên nén Kẹo sữa non Moo Moo kích thích trẻ ăn ngon miệng, hỗ trợ phát triển xương cho trẻ em, thanh thiếu niên…
Cách chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ thấp còi suy dinh dưỡng
Cách chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ thấp còi suy dinh dưỡng

5.2. Giai đoạn tiền dậy thì và dậy thì

Giai đoạn này, nếu được bổ sung dưỡng chất đầy đủ sẽ giúp trẻ phát triển chiều cao và cân nặng rất tốt. Trẻ cần được cung cấp chế độ ăn đầy đủ các dưỡng chất sau:

  • Năng lượng: trẻ cần được ăn đủ bữa với lượng thức ăn đủ dinh dưỡng
  • Protein: yếu tố quan trọng giúp phát triển chiều cao, là thành phần tạo nên tế bào, hormon và hệ thống miễn dịch. Các thực phẩm giàu protein mẹ nên bổ sung là thịt, cá, trứng, sữa, tôm, cua, đậu đỗ, vừng, lạc…
  • Chất béo: giúp cung cấp năng lượng và giúp cơ thể bé hấp thụ tốt các vitamin tan trong dầu như vitamin A, E, D, K. Mẹ nên bổ sung vào thực đơn của bé những thực phẩm chứa chất béo như mỡ động vật, các loại dầu thực vật
  • Sắt: nguồn thực phẩm giàu sắt là thịt bò, tiết bò, trứng gà, trứng vịt, tim lợn, gan gà…
  • Canxi: canxi rất cần thiết cho sự tăng trưởng chiều cao của trẻ, mẹ nên bổ xung những thực phẩm sau vào thực đơn của con: sữa, phomat, các sản phẩm từ sữa, rau có màu xanh thẫm, sản phẩm từ đậu tương, hải sản, cá, tôm…
  • Kẽm: kẽm cần thiết cho sự phát triển cả chiều cao và cân nặng của trẻ. Nếu cơ thể bé thiếu kẽm sẽ dẫn đến sự chuyển hóa các tế bào vị giác bị ảnh hưởng, gây chứng biếng ăn do rối loạn vị giác. Thực phẩm chứa nhiều kẽm tốt cho bé là tôm đồng, lươn, hàu, sò, gan lợn, sữa, thịt bò, lòng đỏ trứng, cá, đậu nành, các hạt có dầu (hạnh nhân, hạt điều, đậu phộng…).
  • Vitamin D: một số dầu gan cá, nhất là ở các loại cá béo, gan và chất béo của động vật có vú ở biển giúp cung cấp lượng vitamin D cần thiết. Ngoài ra, mẹ cũng cần để con tăng cường vận động ngoài trời vì ánh nắng mặt trời sẽ giúp tổng hợp vitamin D tốt hơn
  • Vitamin A: giúp tăng cường sức khỏe hệ miễn dịch, giảm tỷ lệ nhiễm trùng và tử vong. Mẹ nên bổ sung vào thực đơn của trẻ các thực phẩm như gan, trứng, sữa, rau xanh, gấc, quả màu vàng…
  • Vitamin C: giúp cơ thể bé hấp thu và sử dụng sắt, canxi và axit folic. Ngoài ra, vitamin C còn giúp chống dị ứng, tăng khả năng miễn dịch cho bé. Nguồn thực phẩm chứa nhiều vitamin C là rau xanh, quả chín.

Trên đây là thông tin để các mẹ tham khảo về cách chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ thấp còi suy dinh dưỡng. Chúc mẹ sẽ áp dụng thành công để nuôi bé khỏe mạnh nhé!


Tài liệu tham khảo:

How to feed malnourished children

http://mattroibetho.vn/en/highlighted-news.nd14/how-to-feed-malnourished-children-.i1256.bic

Malnutrition symptoms & treatments – Illnesses & conditions …

https://www.nhsinform.scot/illnesses-and-conditions/nutritional/malnutrition

Malnutrition – Treatment – NHS – NHS

https://www.nhs.uk/conditions/malnutrition/treatment/

Đăng ký tư vấn miễn phí cách giải quyết các vấn đề viêm da cho trẻ (chàm sữa, hăm tã, rôm sảy, mẩn ngứa,...)

    Hoặc liên hệ với chúng tôi qua những kênh sau đây


    ♦ Chúng tôi cam kết những thông tin mà khách hàng đã cung cấp cho chúng tôi sẽ được bảo mật và được sử dụng để đem lại lợi ích tối đa cho khách hàng.

    Hotline tư vấn Biohoney
    Mua sản phẩm tại nhà thuốc